Archive for ikke

Fusies in de zorg: laten we samen dansen

 

De laatste jaren heeft het fusie-monster ook eindelijk zijn klauwen gezet in de zorg. En dat werd hoog tijd. Immers, zijn fusies in het verleden niet altijd doorslaande successen geweest? Het antwoord daarop kan zeer kort zijn: nee.
Een enorme berg wetenschappelijk onderzoek toont aan dat fusies geen waarde voor het bedrijf toevoegen. Waarom men dat nog steeds zo voortvarend is in het samensmelten van bedrijven is –op dat punt- dan een redelijk raadsel.
Wat ik hieronder schets is niets nieuws. De stellingen zijn al meer dan dertig jaar bekend en uitvoerig beschreven. Bestuurders in de zorg lijken of niet te kunnen lezen, of niet te willen lezen (waarbij het tweede automatisch voortvloeit uit het eerste).
Laten we eerst eens kijken wat de redenen zijn om zorginstellingen te laten fuseren. De meest gehoorde redenen zijn het samenwerken om kosten te besparen en het versterken van de marktpositie en er worden meer kwaliteits- en volumenormen gesteld.
Vooral dit laatste wordt te pas (en helaas) te onpas aangedragen voor een fusie: van buitenaf worden aan de zorginstellingen zaken opgedrongen waardoor men niet anders kan dan rigoreuze maatregelen nemen.
Feitelijk is dit het omdraaien van het probleem. Laten we hiervoor een passende metafoor nemen; een medisch specialist behandelt geen gezonde mensen. Als echter iemand ziek wordt door zijn omgeving dan zal geen arts hem pillen danwel therapieen voorschrijven en tegelijkertijd die persoon in die (zieke) omgeving laten werken. Nee, wat de juiste oplossing is, is om de persoon uit zijn omgeving te halen. Dat scheelt nodeloze interventie.
Zo ook met een zorginstelling. Er worden voorwaarden geschapen waarmee men gedwongen wordt interventies te doen waarvan het nut en effect niet  is bewezen. Dan lijkt het een meer logische beslissing om die voorwaarden te veranderen waardoor risicovolle besluiten uit de weg gegaan kunnen worden. Indien de ‘markt’ echter bepaalde voorwaarden gaat stellen, dan kunnen zorginstellingen niets anders doen dan daarin meegaan. Besluiten die genomen worden omdat het-nu-eenmaal-niet-anders-kan, zijn erg gevoelig voor fouten.
Als oplossing voor de voorwaarden die de markt schept wordt vaak het woord ‘schaalvergroting’ in de mond genomen. En dat zouden we minder moeten doen. In tijden van recessie en crisis is het geen goed idee om groot te willen zijn of te worden. Men zou denken dat een bedrijf na een fusie groter, en dus krachtiger en slagvaardiger zou moeten zijn en efficienter (bijvoorbeeld door facilitaire diensten te delen).
Keer op keer blijkt dit niet het geval. In 1978 is de zgn. hybris-theorie[1] opgesteld die heeft vastgesteld dat bestuurders die besluiten te gaan fuseren volstrekt irrationeel handelen. Nu is de mens (en sommige bestuurders vallen daar ook onder) verre van een rationeel wezen, dus dit hoeft niet per se als een verassing te komen. Bestuurders zijn blind voor de negatieve economische effecten van fusies. Om het nog een keer simpel te stellen: gezien de historische data brengen fusies in het beste(!) geval geen voordelen met zich mee.
Grootte is in tijden van crisis eerder een handicap dan een voordeel. Vergelijk het met een fiets of met een vrachtwagen. Als beide op hun eigen topsnelheid tegen een muur aanrijden, dan is de schade aan de vrachtwagen (en inzittenden) vele malen groter dan bij de fiets.
De waarheid ligt, zoals altijd, in het midden. Of de stelling klopt dat fusies alleen maar voordelen voor de patient en de zorg in het algemeen met zich meebrengen, of dat fusies in de zorg een zinkend schip blijkt te zijn (inclusief orkestje dat door blijft spelen) is alleen van belang als men naar de uitkomsten gaat kijken van de beslissing welke stelling uit te voeren.
Mijn stelling is om niet het fusie traject in te gaan. Niet omdat dit geen voordelen zou kunnen bieden, maar juist omdat het risico te groot is dat het geen voordelen biedt. Het verlies wordt daardoor klein gehouden. In het andere geval zijn de risico’s groot, maar de voordelen nogal hypothetisch.
Grote besluiten zouden genomen moeten worden op basis van gedegen onderzoek en emperische gegevens. Niet omdat men graag danst op zijn eigen muziek.

 

 

[1] Roll (1978, 1986), Cartweight, Schoenberg (2006), Malmendier, Tate (2005), Taleb (2012)

Gezond leven

En dan is het eindelijk weer weekeinde. Na dagen hard ploeteren mogen we uitslapen, op deze zaterdagochtend. Eigenlijk een gewoon weekeinde, net als zoveel andere, wanneer we ontwaken op onze, verplicht met brandvertragende chemicaliën geïmpregneerde matras. Hierdoor hebben we de kans gekregen om in een verder rustige nacht kleine hoeveelheden formaldehydegas en kankerverwekkende broomverbindingen in te ademen.

Opgewekt sjokken we op onze blote voeten over de met styreen en vergelijkbaar giftige chemische stoffen behandelde vloerbedekking achter elkaar aan naar de badkamer. Want hygiëne en frisheid boven alles!

Daar pimpen we onze adem met het mondwater waaraan naast de vier actieve componenten ook nog iets meer dan een half dozijn smaak- en kleurstoffen zijn toegevoegd, en terwijl het brouwsel – dat de weekmakers in de fles al enige tijd heeft staan uitlogen – in onze mond rondspoelt lezen we uit verveelde gewoonte voor de zoveelste keer de tekst op het etiket (zonder de betekenis echt goed door te laten dringen).
Na het tandenpoetsen en verplicht gespetter met wat water ook nog even de oksels een fris geurtje geven. Liefdevol brengen we deodorant aan in de juiste holten, zodat deze weer gevuld zijn met de stoffen aluminium, parabenen, propyleenglycol en een onbekend mengsel, genoemd ‘parfum’. Uiteraard gevolgd door het overvloedig insmeren van bodylotion, zodat de huidporiën nog verder kunnen verwijden en de andere verzorgende chemicaliën wat dieper in de huid kunnen doordringen.
Aaah, de frisse geur van scheikunde in de ochtend.
Omdat het weekeinde is, doen we rustig aan. Hup, in de chemisch gereinigde, met synthetische vezels versterkte en door het dichloorbenzeen van de motteballen beschermde, kleding. Wat zoals altijd gepaard gaat met een wolkje trichloorethyleen en n-hexaan, van welke stoffen ons bekend is dat ze op den duur hartafwijkingen, zenuwinzinkingen en geheugenverlies veroorzaken (te vergelijken met een column als dit, zou je haast denken).
Samen met de uitwaseming van de lak van de meubelen, de muurverf, de tapijtreiniger en de vlamvertragers in de vloerbedekking hangt er in onze slaapkamer, net als in de rest van het huis, vanwege de voortreffelijke isolatie, permanent een gasmengsel van lichaamsvreemde stoffen. De invloed van deze losse componenten op de lichamelijke en geestelijke gesteldheid zijn door de wetenschap al wel onderzocht (hoofdpijn, stemmingswisselingen en concentratieproblemen. Kortom, we zijn weer bij mijn columns), maar het versterkende effect van de optelsom (de toxische synergie) nog in het geheel niet.
Op naar de keuken!
Omgeven door de chloordampen van de vaatwasser en de met waarschuwingsstickers volgeplakte flessen en spuitbussen met schoonmaakmiddelen en insecticiden in het aanrechtkastje beginnen we goedgehumeurd aan een gezond viergranenontbijt. Het is zo gezond mogelijk gemaakt door een flink aantal synthetische additieven, waaronder de zoetstof aspertaam, die is aangemerkt als de veroorzaker van verschillende allergieën en andere ernstige ziekten waaronder kanker.
De vleeswaren voor het boterhambeleg bevatten naast de broodnodige conserveringsmiddelen ook groeihormonen en antibiotica die zijn toegediend toen het dier nog leefde en zullen, net als het plastic van het verpakkingsmateriaal, het blaadje sla en het plakje tomaat met de restanten van een zestal pesticiden, die ochtend nog hun bijdrage leveren aan de honderden synthetische stoffen die we al hebben geconsumeerd voordat de dag goed en wel is begonnen. Dan te bedenken dat de uitlaatgassen en fijnstof van het verkeer nog buiten liggen te wachten.
Die avond dan besluiten we een fijn diner samen te stellen. Hopsa! Op naar de supermarkt om de benodigde inkopen te kunnen doen.
Terwijl we naarstig op ons boodschappenlijstje kijken zien we net dat ene velletje A4 over het hoofd dat op ooghoogte bij de ingang hing. Met daarop de tekst: “WAARSCHUWING: de producten die in dit gebouw worden verkocht of gebruikt kunnen chemische stoffen bevatten waarvan bij de Staat bekend is dat ze kanker, geboorteafwijkingen of andere schade in verband met de voortplanting kunnen veroorzaken’. Eigenlijk valt dit niemand op en het valt ook niemand op dat dit bijna dezelfde tekst is als op de etiketten van de producten uit de badkamer.
Ach wat zeuren we toch? Het werd in ieder geval een gezellig en smakelijk etentje waarbij heerlijkheden werden gereserveerd als kalkoen, kip, kaas, melk, boter en roomijs. Gelukkig is door een recent onderzoek bewezen dat deze zaken allemaal verontreinigd zijn door PBDE (een afkorting voor polygebromeerde difenylether) dat (hee, daar is het weer!) als vlamvertragend middel wordt gebruikt in tapijten, meubilair en electronica. Dit goedje is kankerverwekkend, brengt schade toe aan de voortplantingsorganen en het zenuw- en hormoonstelsel. Bovendien hoopt het zich, als niet-afbreekbare stof, op in het vetweefsel van dieren.
Tenslotte, de in een teflon pan knapperig gebakken aardappelen en de met ijswater frisgewassen spinazie bevatten evengoed nog vele pesticiden en de romige slasaus zat vol met conserveringsmiddelen en kunstmatige kleur- en smaakstoffen, en met het rundvlees werd tegelijkertijd een keur van groeihormonen, antibiotica, tranquilizers, insecticiden en onkruidverdelgers opgediend.

Kortom, het was een geslaagde dag. En we gaan tevreden slapen met de zekerheid: ‘morgen weer zo’n dag!’.

 

(met dank aan Andre Klukhuhn).

Tweetdicht: Communicatie is erg belangrijk/in een relatie/waar…

Communicatie is erg belangrijk/in een relatie/waarom is het dan nooit leuk/als de ander komt/met de spreuk/’we moeten eens praten’

Tweetdicht: Toch veel vaker dan we denken/en we willen er geen…

Toch veel vaker dan we denken/en we willen er geen aandacht aan schenken/maar onwetendheid/dat blijkt/geeft meer zelfvertrouwen dan kennis

Tweetdicht: Je leven in balans/dat is belangrijk/dus niet alle…

Je leven in balans/dat is belangrijk/dus niet alleen maar gezond bezig zijn/de voordelen daarvan zijn klein/het kan nooit goed voor je zijn