Tag Archive for familie

Vermeer en zijn vrouw

Over Johannes Vermeer (1632 – 1675) zijn al tientallen, zo niet honderden boeken verschenen. Gelukkig heb ik ze niet allemaal gelezen (want op een gegeven moment treedt er toch wel wat van herhaling op).

Wat mij opvalt is dat er meestal twee kampen te vinden zijn onder de critici van zijn werk (uiteraard zijn er veel meer kampen te vinden, maar ik houd het graag eenvoudig).
Voorstanders van het Grote Genie Vermeer beweren dat hij alles uit zijn hoofd heeft geschilderd, en dat wat we zien op het doek nooit in het echt heeft bestaan. Dat kan zijn, maar dan heeft de beste man erg weinig fantasie gehad, omdat in het grootste deel van zijn interieurschilderijen zo’n beetje telkens dezelfde attributen voorkomen (stoelen, landkaarten, schilderijen, vensters).
In de andere hoek zitten degenen die denken dat hij alles heeft geschilderd ‘naar het leven’. Of hij dit nu deed met een camera obscura (een soort middeleeuwse viewmaster) of niet maakt voor mijn onderstaande bewering niet uit.
Ik denk dat Vermeer wellicht niet een schilderij, als geheel, naar het leven schilderde, maar dan toch wel de losstaande elementen. Die hij op een uiterst mooie manier wist te combineren en rangschikken op het doek.

De schrijver Benjamin Binsctock heeft in 2008 een boek gepubliceerd met de titel ‘Vermeer’s Family Secrets’  (http://www.vermeersfamilysecrets.com/). Hierin geeft hij zijn theorie weer waarin hij zegt dat Vermeer uitsluitend zaken (huisje, boompje, beestje) uit zijn eigen directe omgeving gebruikte. Erg interessant om te lezen, een aanrader dus.

Awel, een van zijn hypotheses is dat Vermeer voornamelijk dus zijn familie gebruikte als modellen voor zijn schilderijen.
Zijn vrouw Catherine Bolnes (in documenten ook wel Trijntge genaamd) is een model dat klaarblijkelijk vaker terugkomt.
Nu vind ik het herkennen van gezichten sowieso al een moeilijke zaak (dus ik zal wel nooit een betrouwbare getuige zijn in wat voor rechtszaak dan ook…) maar ik kon op twee schilderijen toch niet ontkomen aan de gelijkenissen tussen de gezichten.

De gezichten zijn resp. van de schilderijen ‘Brieflezende vrouw in het blauw’ (Rijksmuseum, Amsterdam) en die van ‘Brieflezend meisje bij het venster’ (Gemäldegalerie Alte Meister, Dresden).
Met Phosotoshop heb ik de gezichten even groot gemaakt. Hieronder  het resultaat:

Detail Brieflezende vrouw in het blauw

Vermeer’s vrouw als zijn model?

Detal Brieflezend meisje bij het venster

Is dit dezelfde vrouw als hiernaast?

Dat gedaan hebbende, heb ik het gezicht van het schilderij uit het Rijksmuseum enige graden geroteerd, met de klok mee.
Dat ziet er dan weer zo uit:

Als ik dan de twee gezichten over elkaar leg (en dan maak ik er natuurlijk een wat doorzichtiger, anders slaat het he-le-maal nergens op) wat schetst dan mijn verbazing:

Twee gezichten over elkaar

Vermeer moest wel hetzelfde model gebruiken!

De vorm van het voorhoofd, de ogen, de neus en de mond vallen alle samen. Is wel erg veel toeval nietwaar?
Goed, stel dan dat we er van uit gaan dat Vermeer het allemaal verzon. Hij zoog het, zogezegd, uit zijn artistieke duim. Dan is het wel erg toevallig dat de gelijkenissen zo treffend zijn. Of (en nu heb ik dan zo’n beetje alle Vermeerliefhebbers collectief op de kast), hij was redelijk beperkt in zijn uitbeelding van mensen en dingen en schilderde daarom altijd hetzelfde. Meer kon hij niet! Eigenlijk te vergelijken met een hedendaagse cartoonist die altijd dezelfde typetjes en houdingen tekent, omdat dat alles is wat hij kan. Wie deze vrouw is, is moeilijker te zeggen. Is het inderdaad Catherine Bolnes, zijn vrouw? Maar dat maakt voor nu even niet uit. Dat op twee van zijn schilderijen echt wel dezelfde (soort?) vrouw wordt getoond, is overduidelijk.
Het laatste is hierover nog niet gezegd, want er zijn nog meer gezichten die ik eigenlijk een soortgelijke behandeling wil geven.

Wordt vervolgd…

Over Johannes Vermeer (1632 – 1675) zijn al tientallen, zo niet honderden boeken verschenen. Gelukkig heb ik ze niet allemaal gelezen (want op een gegeven moment treedt er toch wel wat van herhaling op).

Wat mij opvalt is dat er meestal twee kampen te vinden zijn onder de critici van zijn werk (uiteraard zijn er veel meer kampen te vinden, maar ik houd het graag eenvoudig).
Voorstanders van het Grote Genie Vermeer beweren dat hij alles uit zijn hoofd heeft geschilderd, en dat wat we zien op het doek nooit in het echt heeft bestaan. Dat kan zijn, maar dan heeft de beste man erg weinig fantasie gehad, omdat in het grootste deel van zijn interieurschilderijen zo’n beetje telkens dezelfde attributen voorkomen (stoelen, landkaarten, schilderijen, vensters).
In de andere hoek zitten degenen die denken dat hij alles heeft geschilderd ‘naar het leven’. Of hij dit nu deed met een camera obscura (een soort middeleeuwse viewmaster) of niet maakt voor mijn onderstaande bewering niet uit.
Ik denk dat Vermeer wellicht niet een schilderij, als geheel, naar het leven schilderde, maar dan toch wel de losstaande elementen. Die hij op een uiterst mooie manier wist te combineren en rangschikken op het doek.

De schrijver Benjamin Binsctock heeft in 2008 een boek gepubliceerd met de titel ‘Vermeer’s Family Secrets’  (http://www.vermeersfamilysecrets.com/). Hierin geeft hij zijn theorie weer waarin hij zegt dat Vermeer uitsluitend zaken (huisje, boompje, beestje) uit zijn eigen directe omgeving gebruikte. Erg interessant om te lezen, een aanrader dus.

Awel, een van zijn hypotheses is dat Vermeer voornamelijk dus zijn familie gebruikte als modellen voor zijn schilderijen.
Zijn vrouw Catherine Bolnes (in documenten ook wel Trijntge genaamd) is een model dat klaarblijkelijk vaker terugkomt.
Nu vind ik het herkennen van gezichten sowieso al een moeilijke zaak (dus ik zal wel nooit een betrouwbare getuige zijn in wat voor rechtszaak dan ook…) maar ik kon op twee schilderijen toch niet ontkomen aan de gelijkenissen tussen de gezichten.

De gezichten zijn resp. van de schilderijen ‘Brieflezende vrouw in het blauw’ (Rijksmuseum, Amsterdam) en die van ‘Brieflezend meisje bij het venster’ (Gemäldegalerie Alte Meister, Dresden).
Met Phosotoshop heb ik de gezichten even groot gemaakt. Hieronder  het resultaat:

Detail Brieflezende vrouw in het blauw

Vermeer's vrouw als zijn model?


Detal Brieflezend meisje bij het venster

Is dit dezelfde vrouw als hiernaast?

Dat gedaan hebbende, heb ik het gezicht van het schilderij uit het Rijksmuseum enige graden geroteerd, met de klok mee.
Dat ziet er dan weer zo uit:

Als ik dan de twee gezichten over elkaar leg (en dan maak ik er natuurlijk een wat doorzichtiger, anders slaat het he-le-maal nergens op) wat schetst dan mijn verbazing:

Twee gezichten over elkaar

Vermeer moest wel hetzelfde model gebruiken!

De vorm van het voorhoofd, de ogen, de neus en de mond vallen alle samen. Is wel erg veel toeval nietwaar?
Goed, stel dan dat we er van uit gaan dat Vermeer het allemaal verzon. Hij zoog het, zogezegd, uit zijn artistieke duim. Dan is het wel erg toevallig dat de gelijkenissen zo treffend zijn. Of (en nu heb ik dan zo’n beetje alle Vermeerliefhebbers collectief op de kast), hij was redelijk beperkt in zijn uitbeelding van mensen en dingen en schilderde daarom altijd hetzelfde. Meer kon hij niet! Eigenlijk te vergelijken met een hedendaagse cartoonist die altijd dezelfde typetjes en houdingen tekent, omdat dat alles is wat hij kan. Wie deze vrouw is, is moeilijker te zeggen. Is het inderdaad Catherine Bolnes, zijn vrouw? Maar dat maakt voor nu even niet uit. Dat op twee van zijn schilderijen echt wel dezelfde (soort?) vrouw wordt getoond, is overduidelijk.
Het laatste is hierover nog niet gezegd, want er zijn nog meer gezichten die ik eigenlijk een soortgelijke behandeling wil geven.

Wordt vervolgd…